HET EXAMEN VAKBEKWAAMHEID D :
GEEN FLUITJE VAN EEN CENT !

Omwille van de invoering van de Europese directieve “Vakbekwaamheid”, vertaald naar Belgisch recht via het KB van 4 mei 2007, zijn de vereisten voor het toetreden tot het beroep van autobus- en autocarchauffeur gewijzigd. We spreken niet enkel meer van het examen voor het behalen van het rijbewijs, maar ook van het examen voor het behalen van het getuigschrift voor de basiskwalifcatie. Deze beide samen leveren “het bewijs van vakbekwaamheid”, wat elke chauffeur in de sector zal moeten kunnen voorleggen. Ingangsdatum voor deze nieuwe regelgeving is 10 september 2008.

Overgangsregeling, en sterk geadviseer :
slaag voor het examen rijbewijs vóór 5 september 2008 !!!

Alle chauffeurs die hun rijbewijs D in hun bezit hebben voor 10 september 2008, moeten niet meer het examen voor het behalen van de basiskwalificatie afleggen. Voor het behalen van het bewijs van vakbekwaamheid moeten zij voor 10 september 2015 nog 35 uren nascholing in een hiertoe erkend centrum kunnen bewijzen. FCBO zal zo een centrum zijn. Tot 2015, én enkel op basis van hun huidig rijbewijs, voldoen deze chauffeurs aan de vereisten van de nieuwe regelgeving.
Let wel : tussen het slagen in het examen voor het rijbewijs D, en het effectief krijgen van dit rijbewijs D op het gemeentehuis, kan tot vijf dagen verschil liggen. Kandidaat chauffeurs die willen ontsnappen aan het examen voor de basiskwalificatie _ wat wij ten zeerste aanraden- leggen hun best hun examen voor het rijbewijs af ten laatste op 04-09-2008. Na het slagen voor dit examen vragen zij best nog diezelfde dag hun rijbewijs aan op het gemeentehuis, en zullen dit dan ten laatste op 09-09-2008 mogen afhalen; nog net op tijd.
Het gecombineerd examen voor het behalen van het bewijs van vakbekwaamheid
Vanaf 10 september zal het slagen in het examen voor het rijbewijs D, niet meer volstaan om als autobus- of autocarchauffeur te mogen werken. Dit examen rijbewijs wordt aangevuld met een examen dat de “vakbekwaamheid” van de kandidaat chauffeurs wenst te meten. Deze beide examens worden samengevoegd tot één examen dat uit zes verschillende delen zal bestaan. Deze delen mogen samen of elk apart worden afgelegd, en het slagen voor een deel levert een “vrijstelling” op. Dit wil zeggen dat het niet meer moet afgelegd worden, ook al zou u niet geslaagd zijn voor een ander deel wat u op diezelfde dag heeft afgelegd.
Zoals voorheen bestaat het gecombineerd examen voor het bewijs van vakbekwaamheid uit twee grote hoofdstukken : het theoretisch examen en het praktisch examen.
Het theoretisch examen bestaat uit :
1.
100 Multiple choice vragen, waarvan 50 in het kader van het examen rijbewijs, en 50 vragen in het kader van het getuigschrift voor de basiskwalificatie (in praktijk spreekt men van de vakbekwaamheid). Voor deze test krijgt de kandidaat 100 minuten. Het juiste antwoord moet uit drie of vier mogelijke antwoorden gevonden worden.
2. Acht case-studies: aan de kandidaat worden acht verschillende verkeerssituaties voorgelegd ; dit betekent beschreven of verduidelijkt via een tekening. Per verkeerssituatie worden vijf vragen gesteld. Voor deze proef heeft de kandidaat 80 minuten.
3. Het mondeling examen is het enige deel van het theoretisch examen waar een examinotor bij te pas komt. Aan de kandidaat worden opnieuw verkeerssituaties beschreven, en worden hierover vragen gesteld. De kandidaat krijgt de tijd om deze vragen schriftelijk voor te bereiden, maar moet de antwoorden mondeling bij de examinator verwoorden. Niet alleen het antwoord op zich, maar ook de argumentatie zijn hierbij belangrijk.
Zowel de case-studies als het mondeling examen kaderen volledig in het luik “basiskwalificatie of vakbekwaamheid”.
Het praktisch examen zal ook uit drie delen bestaan :
1. Op het oefenterrein zullen drie verschillende manoeuvers moeten uitgevoerd worden :
* In een rechte lijn achteruit rijden, nadat het voertuig in een smalle doorgang is geplaatst.
* Achteruit rijden in een garage
* Rechts parkeren tussen twee voertuigen
Per manoeuver is een tijdslimiet vastgelegd. Het totaal voor de drie manoeuvers is 15 minuten.
Daarenboven zal de kandidaat het voertuig moeten inspecteren alvorens te vertrekken.
2. Een praktische proef vakbekwaamheid, van 30 minuten. Hier gaat het over de lading, de veiligheid en het goed gebruik van het voertuig, veiligheid en comfort van de passagiers, voorkomen van criminaliteit en vervoer van illegale immigranten, fysieke risico’s en noodsituaties kunnen beoordelen.
3. De rit op de weg zal ongeveer 90 minuten duren. Tot 30 minuten van dit deel van het examen mogen op een hoogtechnologische rijsimulator worden afgelegd, maar het is onwaarschijnlijk dat dit in de werkelijkheid ook zo zal gebeuren.
Nieuwe examenstof
Het examen voor het behalen van het getuigschrift van basiskwalificatie zal dus niet zozeer gaan over de wegcode op zich, maar wel over alle andere aspecten waar een chauffeur mee te maken krijgt : mechaniek, communicatie, rij- en rusttijden, public relations voor diens bedrijf, etc. Hiermee neemt de te kennen leerstof aanzienlijk toe, en zal ook de moeilijkheidsgraad van het examen toenemen.

Een moeilijk, lang en duur examen zal de instroom van chauffeurs niet vergemakkelijken.
Alles samen zal het rijexamen bijgevolg 6 uren en 30 minuten duren. Het lijkt dus heel onwaarschijnlijk dat dit examen in één dag zal kunnen afgelegd worden.
Bovendien lijkt de liberalisering van de markt voor de examencentra met één jaar uitgesteld. GOCA, de koepelorganisatie van de instellingen voor de technische keuringen van de voertuigen én voor de organisatie van de examens, behoudt hiermee zijn monopolie… en stelt een aanzienlijke prijsstijging voor het afleggen van het nieuwe examen, in het vooruitzicht. Gelukkig zullen de VDAB, FOREM en Bruxelles Formation nu ook zelf het hele examen organiseren, maar dit is enkel voor werkzoekenden toegankelijk.
Het is duidelijk dat er hard en snel moet geijverd worden voor de liberalisering van deze examenmarkt, en voor de vrijmaking van de prijzen onder een door de wetgever ingegeven maximumprijs.
Van monopolies zijn ook in de mobiliteitssector geenszins enig heil te verwachten !

Jan Deman,
Attaché Sociaal Fonds Bus en Car